بخش اول تفسیر بسم اللَّه از کتاب تفسیر أطيب البيان في تفسير القرآن : 

    خواص بسملة  :

    سيد عبد الحسين طيب نویسنده کتاب تفسیر أطيب البيان في تفسير القرآن می نویسد  :

    براى آيه بسم اللَّه الرحمن الرحيم خواص بسيارى در اخبار ذكر شده كه به پاره از آنها ذيلا اشاره ميشود :
      1– بسم اللَّه الرحمن الرحيم به اسم اعظم نزدیکتر است :

      حضرت امام رضا عليه السّلام فرمودند :

     «أَنَّهَا أَقْرَبُ الَىَّ اسْمَ اللَّهِ الاعظم مِنْ نَاظِرِ الْعَيْنِ الَىَّ بَيَاضِهَا»بدرستى كه بسم اللَّه، باسم اعظم الهى از سفيدى چشم بچشم نزديكتر است.
    ۲-  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ باعث طرد شيطان می شود:

    گفتن «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» در موقع غذا خوردن موجب طرد شيطان ميشود چنانچه در كافى و وسائل  روايت ميكند :« اذا وَضَعَتْ المائده حَفَّهَا أَرْبَعَةَ آلَافِ مَلَكٍ فاذا قَالَ الْعَبْدُ بِسْمِ اللَّهِ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمْ فِى طَعَامِكُمْ ثُمَّ يَقُولُونَ لِلشَّيْطَانِ اخْرُجْ يَا فَاسِقُ لَا سُلْطَانَ لَكَ عَلَيْهِمْ الْحَدِيثَ»هر گاه سفره پهن شود ، چهار هزار فرشته آن را احاطه میكنند .. وقتى كه بنده بسم اللَّه ميگويد ملائكه ميگويند خداوند بركت دهد براى شما در طعامتان سپس به شيطان میگويند كه اى فاسق بيرون شو تسلّطى تو بر ايشان نداری .

     ۳- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ باعث دفع مضارّ طعام می گردد :

از حضرت امام امير المؤمنين علی عليه السّلام روايت شده كه فرمودند :«ضَمِنْتُ لِمَنْ سَمَّى عَلَى طَعَامٍ انَّ لَا يشتكى مِنْهُ»ضامن شده ام براى كسى كه اسم خدا را برای خوردن طعام ببرد تا اينكه مريض و مبتلاء نگردد

    ۴- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ باعث دفع دشمن می گردد :

    حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند :«كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ اذا دَخَلَ مَنْزِلِهِ وَ اجْتَمَعَتْ عَلَيْهِ قُرَيْشُ يَجْهَرُ بِهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ يَرْفَعُ بِهَا صَوْتَهُ فَتَوَلَّى قُرَيْشُ فِراراً»حضرت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم هر گاه داخل منزل ميشدند و قريش عليه ایشان اجتماع كرده بودند بسم اللَّه الرحمن الرحيم را آشكارا ميگفتند و صداى خود را به آن بلند مينمودند . قريش گريزان و روبرميگردانيدند .

     ۵- جهر به بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ در نماز موجب طرد شيطان ميشود :

     چنانچه در لآلى از حضرت امام سجاد عليه السّلام نقل ميكند كه به ابى حمزه ثمالى فرمودند : انَّ الصَّلَاةِ اذا قِيمَةُ جَاءَ الشَّيْطَانُ الَىَّ قَرِينَ الامام فَيَقُولُ هَلْ ذَكَرَ رَبَّهُ فَانٍ قَالَ نَعَمْ ، ذَهَبٍ وَ انَّ قَالَ لَا ، رَكِبَ كَتِفَيْهِ وَ دَلَّى رِجْلَيْهِ فِى صَدْرِهِ فَكَانَ أَمَامَ الْقَوْمِ حَتَّى يَنْصَرِفُوا قَالَ الثمالى فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَ لَيْسَ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ ؟ قَالَ بَلَى لَيْسَ حَيْثُ تَذْهَبُ ، أَنَّما هُوَ الْجَهْرُ بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
      وقتى نماز بپا شد شيطان نزدیک امام جماعت ميآيد و ميگويد آيا پروردگار را ياد كرده است ؟ اگر بگويد آرى ميرود و اگر بگويد نه بر دو شانه امام جماعت سوار ميشود و دو پايش را بر سينه امام جماعت آويزان ميكند و شیطان ، امام جماعت مردم است تا نماز تمام شود .ثمالى : گفتم فداى تو شوم مگر آنان قرآن نميخوانند؟ فرمود بلى، ولى مقصود از ذكر پروردگار آنچه تو فكر كرده ای  نيست . منظور از ذكر پروردگار ، جهر به ، بسم اللَّه الرحمن الرحيم است .

        ۶– از حضرت پیامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم  روايت شده كه فرمودند :

« كُلُّ أَمْرٍ ذِى بَالَ لَمْ يبدء فِيهِ بِبِسْمِ اللَّهِ فَهُوَ ابْتُرْ وَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى لَمْ يُذْكَرْ فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَهُوَ ابْتُرْ»هر كار مهمّى كه به بسم اللَّه الرحمن الرحيم آغاز نشود آنكار ناقص است .

        ۷-  حضرت امير المؤمنين علی عليه السّلام فرمودند :

   « انَّ اللَّهَ يَقُولُ أَنَا أَحَقُّ مَنْ سُئِلَ وَ أَوْلَى مَنْ تُضُرِّعَ اليه فَقُولُوا عِنْدَ افْتِتَاحِ كُلِّ أَمْرٍ صَغِيرٍ أَوْ عَظِيمٍ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ أَىُّ اسْتُعِينَ عَلَى هَذَا الامر بِاللَّهِ الْحَدِيثَ »بدرستى كه خداوند ميفرمايد من سزاوارترین كسى هستم كه از او سؤال و درخواست شود و شايسته ‏ترين كسى هستم كه بسوى او تضرّع و انابت شود . پس آغاز هر كار كوچك و بزرگى بگوئيد بسم اللَّه الرحمن الرحيم، يعنى طلب يارى ميكنم در اين كار از خدا وند .

        ۸- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ باعث رسیدن به مقصد می شود :

    حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمودند :

    « مَنْ حَزَنَهُ أَمْرُ يَتَعَاطَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ هُوَ مُخْلِصُ لِلَّهِ وَ يُقْبِلُ بلبه اليه لَمْ يَنْفَكَّ عَنْ احدى اثْنَتَيْنِ أَمَّا بُلُوغِ حَاجَتِهِ فِي الدُّنْيَا وَ أَمَّا يُعَدُّ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ يُدَّخَرُ لَهُ لَدَيْهِ وَ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرُ وَ أَبْقَى لِلْمُؤْمِنِينَ»هر که از کاری که مشغول به آن است محزون شود ؛ بگويد بسم اللَّه الرحمن الرحيم و نسبت بخدا اخلاص داشته باشد و به دل متوجه پروردگار شود . از يكى از دو چيز منفك نمی شود : یا به حاجتش در دنيا می رسد و يا اينكه نزد پروردگارش براى او مهيّا و ذخيره ميشود . و آنچه نزد خداست براى مؤمنين بهتر و پايدارتر می باشد .

        ۹- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ انسان را از بلا حفظ می کند :

      حضرت امام باقر عليه السّلام فرمودند :« أَوَّلُ كُلِّ كِتَابٍ نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ فاذا قَرَأْتَهَا فَلَا تُبَالِ انَّ لَا تَسْتَعِيذَ فاذا قَرَأْتَهَا سَتَرَتْكَ فِيمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَ فِي الارض»اول هر كتابى كه از آسمان نازل شد بسم اللَّه الرحمن الرحيم بود . پس هر گاه بسم اللَّه را قرائت كردى باكى نيست از اينكه استعاذه نكنى . پس هر گاه بسم اللَّه را قرائت كنى از بليّات بين آسمان و زمين مصون می مانی .

        ۱۰- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ موقع در آوردن لباس موجب ميشود كه شياطين آن را به تن نكند :

      حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمودند :

     « اذا خَلَعَ أَحَدُكُمْ ثِيَابَهُ فَلْيُسَمِّ لَانَ لَا يَلْبَسُهُ الْجِنِّ»هر گاه يكى از شما جامه خودش را در بیاورد ، و خدا را نام برد ديوان و اجنه آن را نمی پوشند .

        ۱۱- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ موقع كشف عورت باعث ستر آن از شياطين ميشود :

       حضرت امام باقر عليه السّلام فرمودند :

      « اذا كَشْفِ أَحَدُكُمْ لِبَوْلٍ أَوْ لِغَيْرِ ذَلِكَ فَلْيَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ فَانِ الشَّيْطَانَ يَغُضُّ بَصَرَهُ عَنْهُ حَتَّى يَفْرُغَ»هر گاه يكى از شما عورت خود را براى بول كردن يا غير آن كشف كند و بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بگويد ؛ بدرستى كه شيطان چشمش را از آن بپوشاند تا از آن کار فارغ شوید.

       ۱۲- نوشتن بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بر در خانه موجب دفع بلا ميشود :

       روايت شده  كه فرعون پيش از آنكه كافر شود و دعوى الوهيت كند بر بالاى قصرش بسم اللَّه الرحمن الرحيم نوشته بود و تا اين نوشته باقى بود عذاب بر وى نازل نشد.

       ۱۳- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ در وقت سوار شدن موجب دفع شيطان ميگردد :

       حضرت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمودند :« اذا رَكِبَ الرَّجُلُ فَسَمَّى رَدِفَهُ مَلَكُ يَحْفَظُهُ حَتَّى يَنْزِلَ فَانٍ رَكِبَ وَ لَمْ يُسَمِّ رَدِفَهُ شَيْطَانُ الْحَدِيثَ»هر گاه انسان سوار شود و اسم خدا را ببرد ، ملكى در رديف او قرار گیرد  تا زمانی که  پياده شود پس اگر سوار شود ، او را حفظ كند و اگر نام خدا را نبرد ، شيطان در کنار او قرار گیرد  .

        ۱۴- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ در موقع ورود به خانه يا اطاق موجب فرار شيطان و نزول بركت ميشود :

      حضرت امير المؤمنين علی عليه السّلام فرمودند :« اذا بَلَغَ أَحَدُكُمْ بَابَ حُجْرَتِهِ فَلْيُسَمِّ فانه يَفِرُّ الشَّيْطَانُ وَ اذا دَخَلَ بَيْتَهُ فَلْيُسَمِّ فانه مَنْزِلِ الْبَرَكَةُ وَ تُؤْنِسُهُ الْمَلَائِكَةُ»هر گاه يكى از شما به اطاقش رسيد و خدا را نام ببرد ،  شيطان از آن خانه ميگريزد و هر گاه وارد خانه‏ شود و خدا را نام ببرد ، آن خانه محل نزول بركت و انس ملائكه می گردد .

        ۱۵- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ در ابتداى وضوء موجب طهارت همه بدن ميگردد :

       « مَنْ قَالَهُ فِي أَوَّلِ وُضُوئِهِ طَهُرَتْ جَمِيعُ جَسَدِهِ وَ مَنْ لَمْ يُسَمِّ لَمْ يَطْهُرْ الَّا مَا أَصَابَهُ الْمَاءُ»هر كه در اول وضويش بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بگويد همه بدنش طاهر باشد و كسى كه بسم اللَّه نگويد بدنش طاهر نباشد مگر آن مقدارى كه آب رسيده است .

        منبع :

       اطيب البيان في تفسير القرآن ، طيب سيد عبد الحسين ، فارسى ، شيعى ، انتشارات اسلام ، چاپ تهران ، ۱۳۷۸
       نشر در لوح فشرده مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلام ، به نشانی : 
www.noorsoft.org

 

اوقات شرعی

آمار بازدیدکنندگان

پیام برای نویسنده سایت